موقعیت دهنده ها و اصول موقعیت دهی در طراحی قید و بند ها ؛ قسمت اول

موقعیت دهنده ها و اصول موقعیت دهی در قید و بند ها ؛ قسمت اول

موقعیت دهنده ها و اصول موقعیت دهی در قید و بند ها ؛ قسمت اول

ها و اصول مبنا طراحی قد و بندها است در این مطلب اصول و اساس بحث در قید و بندها توضیح داده شده است. بر همین اساس به درجات آزادی، وظیفه سیستم ها و انتخاب سیستم موقعیت دهی پرداخته شده است. با انجینیک همراه باشید.

در شکل زیر جسمی نشان داده شده است که در فضا آزاد است. در این شرایط جسم دارای شش است. سه مربوط به انتقال و سه مربوط به دوران هستند.

حرکات ممکن یک جسم آزاد نسبت به سه محور عمود بر هم XX و YY و ZZ را در نظر بگیرید. این جسم می‌تواند در امتداد محورهای XX و YY و یا ZZ حرکت کند.

به این سه حرکت سه درجه آزادی انتقالی گفته می‌شود. غیر از حرکات یاد شده سه حرکت دورانی نیز وجود دارند که عبارتند از گردش حول XX و YY و یا ZZ به این سه، درجات آزادی دورانی گفته می‌شود. در هر صورت باید توجه داشت که جمعاً شش درجه آزادی وجود دارد.

وظیفه سیستم موقعیت دهنده

سیستم موقعیت دهنده باید به همراه سیستم گیره بندی، قطعه کار را کاملاً محکم و تحت فشار نگه دارد. به عبارت دیگر برای تکمیل شدن قطعه کار با دقت مورد نیاز، درجات آزادی این دو سیستم را باید تا حد امکان حذف نمود.

انتخاب سیستم موقعیت دهی

احتیاجات سیستم موقعیت دهی بستگی به وضعیت قطعه کار قبل از انجام عملیات و نوع علمی که می‌باید روی آن انجام شود، دارد. شکل زیر مراحل سه‌گانه ماشین‌کاری یک قطعه را نشان می‌دهد. وقتی این قطعه را برای ماشین کاری در مرحله دوم موقعیت می‌دهیم، احتیاج نیست در جهت محور XX تحت کنترل قرار گیرد زیرا نسبت به این محور متقارن است ولی وقتی ماشین کاری مرحله سوم شروع می‌شود، قطعه باید کاملاً در محل خود نگه داشته شود زیرا وقتی سوراخ A در مرحله دوم به وجود آمد دیگر قطعه کار نسبت به محور XX متقارن نیست.

مراحل سه گانه ماشین کاری یک قطعه استوانه ای

مراحل سه گانه ماشین کاری یک قطعه استوانه ای

وقتی برای تعیین نقاط موقعیت دهنده ، حق انتخاب وجود داشته باشد می‌باید مؤثر ترین سیستم موقعیت دهنده را انتخاب کرد. استوانه بهترین شکل موقعیت دادن یک قطعه است زیرا یک موقعیت دهنده استوانه‌ای ساده‌ترین شکلی است که می‌توان تولید کرد و یک موقعیت دهنده از این نوع از شش درجه آزادی، پنج درجه آن را حذف می‌نماید. همچنین می‌باید سهولت باز و بسته کردن قطعه کار را نیز مد نظر قرار داد. این نکته در شکل زیر نشان داده شده است در این شکل دو روش ماشین‌کاری یک قطعه آورده شده است. در عملیات دوم در مورد ماشین‌کاری سوراخ L و سوراخ H حق انتخاب وجود دارد. از آنجا که قطعه کار برای عملیات مرحله سوم می‌باید در جای خود محکم نگه داشته شود، دو ، مورد نیازند. اگر از روش A استفاده شود، موقعیت دهنده برای عملیات مرحله سوم موازی بوده و موقع بستن قطعه کار به سادگی در موقعیت دید خواهد بود،  ولی اگر روش B انتخاب شود و موقعیت دهنده ای که با سوراخ H درگیر می‌شود به سادگی دیده نخواهد شد و برای آنکه قطعه کار را به سادگی بتوان برای ماشین کردن بست، می‌باید قابل خارج شدن باشد. بدیهی است روش A روش بهتری است.

دو روش مختلف برای ماشین کاری یک قطعه کار (موقعیت دهی با خطوط کلفت نشان داده شده اند)

دو روش مختلف برای ماشین کاری یک قطعه کار (موقعیت دهی با خطوط کلفت نشان داده شده اند)

 

منبع :

  • (An introduction to jig and tools design (M.H.A.Kempster 
  • آشنائی با جیگ و طراحی ابزار (ترجمه : مهندس علی معصوم پور)

موقعیت دهنده ها و اصول موقعیت دهی در طراحی قید و بند ها ؛ قسمت اول
موقعیت دهی و اصول آن در طراحی قید و بند ها ؛ قسمت دوم
موضع دهی از سطوح استوانه ای در طراحی قید و بند ها ؛ قسمت سوم
حمید هاشمی
حمید هاشمی
با مدرک کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک گرایش ساخت و تولید از دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد در زمینه کامپوزیت های پلیمری فعال هستم و در کنار همکاران خوبم در انجینیک به انتشار محتوای مفید در حوزه‌ی مهندسی مکانیک و شاخه‌های وابسته آن مشغول هستم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *