آچار ، یکی از پر کاربرد ترین ابزارهای یک مهندس مکانیک

ها یکی از پر کاربردترین ابزارهای یک مهندس مکانیک هستند. این ابزار واقعاً مهندسی در هر کارگاه یا خانه‌ای یافت می‌شود و در طول زمان، در انواع مختلفی طراحی شده‌اند. تنوع آچار ها تا به امروز از مرز ۵۰ نوع گذشته است. برای آشنایی با آن‌ها با انجینیک همراه باشید.

آچارها یکی از پر کاربرد ترین ابزارهای یک مهندس مکانیک هستند که قدمت آن‌ها به قرن ۱۵ برمی‌گردد. این ابزار محبوب و پرکاربرد در طراحی‌های بسیار متنوع در جهان ساخته‌ شده است. تا به امروز تعداد آن‌ها از مرز ۵۰ نوع گذشته که برای برخی از آن‌ها مثل “آچار لوله گیر” استفاده‌های خاص تعریف‌شده و بعضی از آن‌ها مثل “آچار تنظیم شونده” یا همان آچار فرانسه محبوب ما ایرانی‌ها، استفاده‌های عمومی دارند. به‌طورکلی آچار ها برای ایجاد در قطعات اتصال‌دهنده دوار مثل پیچ و و … طراحی‌شده‌اند. به‌طورمعمول آچارهای باکیفیت از جنس آلیاژ کرم وانادیوم یا همان فولاد ابزار به روش فورج ساخته می‌شوند و برای سهولت در تمیز شدن آن‌ها را پوشش کروم می‌دهند. برای آشنایی بیشتر با  این ابزارهای کاربردی، به‌صورت لیست وار آن‌ها را معرفی خواهیم کرد.

آچارهای تخت (ته باز-  ته بسته – ترکیبی)

عمومی‌ترین نوع آچار، آچارهای تخت هستند که در سه نوع مختلف ته باز، ته بسته، و ترکیبی طراحی‌ شده‌اند.

 آچارهای ساده (ته باز)

تخت (ته باز)

نوع ته باز این ابزار دارای یک دسته و دو سر است که هر سر دارای سایز متفاوت با سر دیگر است. هر سر دارای دو زبانه است که سر یا بدنه مهره را احاطه کرده و باعث اعمال گشتاور به آن می‌شود. سر های آن دارای زاویه ۱۵ درجه‌ای با محور دسته هستند که آزادی بیشتری در انجام حرکت‌های دورانی در فضاهای محدود به کاربر می‌دهند.

 آچار ساده (ته بسته)

تخت (ته بسته)

نوع ته بسته یا حلقه‌ای هم دارای دو سر حلقه‌ای شکل است که در جداره داخلی حلقه شش، دوازده یا هشت زبانه وجود دارد. حلقه‌های با شش یا دوازده زبانه مهره‌ها یا پیچ‌های شش‌گوش را باز یا بسته می‌کنند با این تفاوت که آن دسته از آچارهایی که دارای دوازده زبانه اند در زوایای بیشتری قابلیت انطباق با سر پیچ یا مهره را دارند. انواعی که هشت زبانه دارند قابلیت انطباق با پیچ‌ها یا مهره‌های چهارگوش را نیز دارند. سطح حلقه‌های این آچارها عموماً دارای اختلاف سطحی با محور دسته آن‌ها است تا دسترسی بهتری را برای کاربر ایجاد کنند.

 آچار ساده (ترکیبی)

تخت (ترکیبی)

نوع ترکیبی آن‌ها دارای دو سر است که یکی به‌صورت باز و دیگری با سربسته یا حلقه ایست که عموماً هر دو سر یک سایز دارند.

آچار مهره‌های تخت – آچار لوله – آچار خطی

آچار مهره‌های تخت - آچار لوله – آچار خطی

آچار مهره‌های تخت – لوله – خطی

از این ابزار برای باز یا بسته کردن مهره‌های انتهای لوله‌ها استفاده می‌شود. سر این نوع آچارها شبیه سر آچارهای حلقه‌ای است با این تفاوت که کل مهره را احاطه نمی‌کند و یک شکاف باریک روی حلقه آن وجود دارد و شکل سر آن دقیقاً شبیه مهره است. همچنین می‌توان به این نکته اشاره داشت که با توجه به این‌که عموماً فلزاتی که روی لوله‌ها بسته می‌شوند فلزات نرم هستند، برای آسیب نرسیدن به مهره ضخامت این آچارها بیشتر می‌شود تا سطح تماس آن با مهره افزایش یابد.

آچار جقجقه‌ای

آچار جقجقه‌ای

جقجقه‌ای

نوعی از آچارهای حلقه‌ای یا بسته است که سر آن به‌صورت جقجقه است. جقجقه کمک می‌کند تا ابزار در یک‌جهت بدون آنکه تورکی به پیچ وارد کند بچرخد. این امر باعث می‌شود بدون این‌که ابزار را از سر جای خود برداریم بتوانیم آن‌ها به عقب برگردانده و مجدداً گشتاور ایجاد کنیم که این کار سرعت را بسیار بالا می‌برد.

آچار با سر انعطاف‌پذیر – آچار داربست

آچار جقجقه‌ای

جقجقه‌ای

در این ابزار یک سر که به شکل سوکت است دائماً به دسته چسبیده و حالتی انعطاف‌پذیر دارد به‌طوری‌که و به کاربر اجازه می‌دهد دسته را در هر زاویه‌ای نسبت به محور پیچ یا مهره قرار داده و گشتاور موردنیاز را به آن وارد کند. عموماً انتهای دیگر این نوع آچارها، ته باز با همان اندازه سر دیگر است.

– قلاب – C شکل

آچار پین – آچار قلاب – آچار C شکل

پین – قلاب – C شکل

این آچار، آچاری است با یک یا چند پین یا قلاب که برای استفاده‌های خاص طراحی‌شده است. از جمله کاربردهای آن می‌توان به باز یا بسته کردن درب بشکه‌ها یا محکم کردن ابزارگیرها در ماشین‌ها اشاره کرد. به طور کلی این ابزار برای اعمال گشتاور در پیچها یا مهره‌های خاص استفاده می‌شود.

آچار چکشی

آچار چکشی

چکشی

این ابزار به طرز ویژه‌ای ضخیم، کوتاه و کلفت طراحی‌شده که در انتهای دسته آن بلوکی فلزی قرار دارد. آچار چکشی طوری طراحی‌ شده که با کمک یک چکش بتوان گشتاورهای بسیار زیادی را توسط آن انتقال داد. از این ابزار برای اعمال گشتاورهای کنترل‌شده‌ی بیش‌ از حد به پیچ‌ها و مهره‌ها برای بالا بردن استحکام آن‌ها استفاده می‌شود. همچنین به علت جثه کوچک آن‌ها در مکان‌هایی که فضای کافی وجود ندارد نیز کاربرد دارد.

این مطلب در تاریخ ۹۶/۸/۲ بروز رسانی شد.

منبع: WIKIPEDIA
آچار ، یکی از پر کاربرد ترین ابزارهای یک مهندس مکانیک، قسمت اول معرفی آچار ها
آچار تنظیم شونده ، بخش دوم معرفی آچارها
آچار سوکتی و دیگر آچار ها، قسمت سوم معرفی آچار ها

 

حمید هاشمی
حمید هاشمی
با مدرک کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک گرایش ساخت و تولید از دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد در زمینه کامپوزیت های پلیمری فعال هستم و در کنار همکاران خوبم در انجینیک به انتشار محتوای مفید در حوزه‌ی مهندسی مکانیک و شاخه‌های وابسته آن مشغول هستم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *